MİT müsteşarı kim olacak

1. Ara sıra diplomatlardan ve askerlerle akraba olan MİT’in içinde çalışanlardan olsa da, MİT Müsteşarları hep askerlerden seçiliyor. Bir diğer anlatımla, ille de bir sivil olacaksa, ya kendi akrabaları ya da kendi tezgâhlarından geçmiş kişiler bu göreve getiriliyor.


2.
Erdoğan hükümeti, aynı Menderes’in DP’sinden ilk kez milletvekili seçilenlerin nereye ve nasıl oy vereceklerini bilmediklerinde yaptığı gibi mi yapmalı? Yani İsmet İnönü’yü gözleyerek; o, oylamalarda “evet” diyorsa, “hayır”, “hayır” diyorsa da “evet” oyu mu kullanmalı? Ya da; “ulema ihtilafa düşünce, cühelaya akıl danışır, onun dediğinin tersini yapınca da isabetli olanı bulurmuş” ironik söylemine mi bakmalı? Erdoğan, muktedir olmak istiyorsa, MİT’teki askerî vesayeti kırmalı.


3.
MİT’in kendi içinden seçilecek bir müsteşar, asla sivil inisiyatif bağlamında kararlar al(a)maz. Bu, MİT Müsteşar Yardımcısı başarılı hanımefendi için de geçerli. Askerî vesayetten başka bir yönetim tarzı görmemiş MİT çalışanlarından, farklı bir uygulamayı beklemek de olanaksız.


4.
MİT, İngiltere ve İsrail’deki gibi yalnızca dış istihbarat mı yapmalı? Son 10 yıldır, MİT’in yapılan başarılı operasyonlarda bilgi toplaması acaba ne kadar az? DHKP-C, Devrimci Karargâh, PKK, Türk Hizbullah, İBDA-C, çakma bölücü ve çakma İslamcı örgütler konusunda MİT, neredeyse konuya hep Fransız mı kalıyor? MİT çoğunlukla statükoyu koruyan bir yapıda mı?


5.
İlle de bir asker MİT müsteşarı yapılacaksa, muvazzaf birisinin yerine, emekli birisi örneğin Korg. Cahit Sarsılmaz düşünülebilir mi? Ala’nın Diyarbakır valiliği sürecinde, dönemin Emniyet Müdürü Okur ile yaşanılan sorunsallar ve bu süreçte bölgenin komutanı olan Cahit Paşa’nın demokrat ve insancıl yaklaşımları, hep Vali Ala’nın yıldızını parlattı ki, sonrasında Başbakanlık Müsteşarlığı’nın kapısı da aralandı. Ala merkezli bürokratik yapılanma da azımsanmayan bir güce sahip.


6.
Özal hükümetleri döneminde İç Güvenlik Koordinasyon Başkanlığı yapan, MİT Müsteşarlarını seçtiren Hasan Celal Güzel de bu görev için düşünülmekte. Güzel; askerleşmiş MİT’i sistematize edebilecek ve kurumu olması gereken alana/çizgiye çekecek ve yalnızca kendi işine yoğunlaştıracak güçlü ve etkin bir isim.


7.
Muammer Güler ismi de sıklıkla burası ve İç Güvenlik Müsteşarlığı için telaffuz ediliyor. Ancak istihbarat bilgisinin az olması, onun açısından bir dezavantaj. Kendisi de bu görevi istemiyor.


8.
Efkan Ala da, MİT ve İç Güvenlik Müsteşarlığı için ismi anılan bir diğer bürokrat. Ancak kendisi bu görevleri istemiyor.


9.
Ramazan Akyürek de, mahkemeden yeniden koltuğa oturma kararını almasına rağmen, Başbakan’a ve İçişleri Bakanı’na olan saygısından dolayı, “görevden imtina” dilekçesi verdi. Başbakan Erdoğan, Akyürek’in ismini de MİT Müsteşarlığı bünyesinde aklında tutuyor.


10. İbrahim Şahin
de bu konuda ismi geçen bir diğer bürokrat. Şahin’in PTT’de ve Ulaştırma Müsteşarlığı’nda kısa süreli ve başarılı işler yapması ve sonrasında da TRT’de de sistematik operasyonları yapıp buradan da MİT veya ve İç Güvenlik Müsteşarlığı’na geçmesi, sonrasında da milletvekilliğini ve Ulaştırma Bakanlığı’nı arzulaması mı söz konusu? Başbakan’a ve Ulaştırma Bakanı’na yakınlık bir avantajken, Arınç’a uzaklık ve “oneyapım”a yaklaşımı da sanki dezavantajları.


11.
Zaman zaman bazı akademisyenlerin isimleri de bu kuruma danışmanlık için geçiyor. Terör, istihbarat, uluslararası ilişkiler ve güvenlik konsepti bağlamında çalışmaları olan İhsan Bal ve Sedat Laçiner de alanında iyi yetişmiş kişiler. Bu akademisyenlerin yönetiminde oldukları USAK’ın Gül’e, Erdoğan’a, Davutoğlu’na ve derin devlete olan yakınlıkları da gözardı edilmemeli.


12.
Hakan Fidan da MİT Müsteşar Yardımcısı yapılan bir diğer önemli aday. İsmini ilk ortaya çıkaranlar, “astsubaylıktan emekli olmasını” ön plana vererek, kendisini yıpratmak isteseler de, sayıları ellibinleri bulan emekli ve muvazzaf astsubaylar bu durumu çok takdir ettiler ve AKP’ye eskisinden çok daha sıcak yaklaşır bir duruma geldiler. Fidan’ın akademisyenliği, TİKA’daki başarıları, dış dünyayı çok iyi bilmesi ve uzlaşmacı kişiliği ile gerçekten de bu görevin üstesinden gelebilecek bir kişi. Fidan; Gül’e, Erdoğan’a, Davutoğlu’na ve Atalay’a da çok yakın bir isim. Eğer Müsteşar Yardımcılığı sürecinde başarılı olursa, Müsteşar’lığı da sonrasında gerçekleşecek.


13. Stockholm Büyükelçisi Korutürk
de bir diğer isim. Başarılı bir diplomat olan Korutürk, hiçbir isim üzerinde anlaşma sağlanamazsa, iki bayandan birisi olarak Erdoğan tarafından düşünülmekte. Kendisi ise bu görevi çok arzulamıyor.


14.
Alevi kökenli Türkmen bir hâkim / savcının da adı geçmekteyse de çok cılız olarak seslendirildiği için, onu buraya yazmadık. O da ülkesini çok seven önemli bir savcı. Şu anda da bir bakana danışmanlık yapıyor.


Ankara da MİT Müsteşarlığı ile ilgili öngörüler bu merkezde.

***


Not:
Sarıyer ilçesi Rıdvan Günaydın’ın koordinesinde www.ilcenesahipcik.com projesi ile güvenlik bağlamında önemli somut projeler yapıyor. Hem güvenlikçilere hem de yurttaşlara modelleme yapılması açısından web sitesini ziyareti öneririm.


tarafim@gmail.com